تاثیر فضاهای داخلی بر شکل معماری بیمارستان

ارتباطات درون بخش ها، ایجاد بهترین و کوتاه ترین رابطه مرکزپرستاری با اطاقهای بستری، تعداد تخت های تحت مراقبت، چگونگی آرایش اتاقها گرد آن وطریقه نورگیری، شکل بخش های بستری را تعیین می کنند. ترکیب چند بخش کنارهم و سپس با روی هم قرارگیری آنها، شکل هندسی برج بستری بوجود می آید. در بیشتر بیمارستان های ساخته شده با استانداردهای تجربه شده وبازدهی خوب، شکل هایی مشابه حروف الفبا حاصل شده که منعکس کننده ارتباطات بخش هاست. به طورمثال فرم های H,T,Y,Xنمایانگرراهروهای ارتباطی بخش ها هستند که به شکل برج در طبقات تکرار شده اند. البته دراین فرم ها، بخش ها به شکل راهرویی مستقیم طراحی شده اند و مسائل اقتصادی و عملکردی در این فرم ها بررسی شده اند.
هرگونه نواندیشی دراین ارتباط، مانند شکل آرایش تختها گرد ایستگاه پرستاری که طریقه مراقبت بیماران رابهتر کند یا سیستم های جدید کنترل بیماران که ممکن است با پیشرفت های پزشکی علمی توسط کامپیوتر انجام شود و درشکل درونی بخش تاثیربگذارد، در نهایت فرم خارجی بیمارستان را متاثر خواهد کرد.
بیمارستان ها، معمولاً راهروهایی با اطاق های کوچک منشعب شده ازآنها هستند. توجه به دید بیمارعاملی تعیین کننده در ارتباطات درونی فضاهای بیمارستان به حساب می آید. برای رهایی از یکنواختی چنین منظره ای می توان راهروها را به شکل فضاهای دلپذیرتری طراحی کرد که در محل های پرستاری تبدیل به مکان های بی تکلف بشوند. البته ازبین بردن راهروها در بخش ها کارساده ای نیست. دید مستقیم برای پرستار بسیار بهتر است و هم چنین امکان گسترش آینده، دلیل منطقی برای وجود راهروهاست. لازمه ایجاد اشکال دیگر بخش ها توجه به این دو نکته است.

Green Rollercoaster High-Rise Takes Off in Vietnam

آرمان های عملکردگرایانه
یکی از کنجکاو ترین و دور از دسترس ترین پدیده های نیمه ی قرن نوزدهم نیاز گسترده و مصرانه در تقاضای یک معماری جدید بود که در حدود سال۱۸۹۰ به اوج خود رسید زمانیکه گستره ی تجاری فولاد و بتن مصلح توصعه ی قابل ملاحظه ای یافت. نیاز به پاسخ گویی به خواسته ها ی جدید از جمله نیاز به ساختمان های صنعتی ، راه آهن ، مرکز خرید، زندان ها ، بانک ها ، کار خانه جات، خانه های شهری ، خانه های کارگری …که ناشی از صنعتی شدن بود عمدتا خطوط و فرمها تناسباتی منتهی شد که در الفبای معماری ما جایی نداشته بود .

مبلغینی نظیر جیمز فرگوسن در نظریه های خود پا را از تحول تدریجی فرمهای کلاسیک و قرون وسطایی فراتر نهاده اند او معماری معاصر شرقی را به واسطه ی تداوم ظهورش در تطابق با یک سنت پایدار میشود و آنچه فرگوسن و پیروانش میخواستند دگرگونی بود در راستای دگرگونی های اجتماعی و فنی که در تمدن جدید در شرف وقوع بود و سفارش دهندگان و مشتریان آخرین افرادی بودند که در طلب یک دگرگونی بودند . در قرن نوزدهم معماران و اندیشمندان برای به ظهور رسانیدن معماری جدید به نتیجه ی مهمی رسیدند و به قیاس معماری با مقوله های مختلف پرداختند که قیاس های عملکردی مهمترین قیاس بودند که عبارت است از:

روز مهندس-در قديم مهندس به شخصي اطلاق مي شده كه به علم هندسه آگاهي مي داشت. روزپنجم اسفند در تقويم‌ها روز بزرگداشت دانشمند بزرگ ايراني "خواجه نصرالدين طوسي " و "روز مهندسي" اعلام شده است.روز بزرگداشت خواجه نصیر الدین طوسی و روز مهندس بر تمامی مهندس ها مبارک باد.به امید پیشرفت روز افزون کشور عزیزمان ایران.

با تمرکز بر معماری محلی، طرح پیشنهادی برای مسجد امیرالمونین توسط آتلیه معماری CAATاز زندگی روزمره فاصله می گیرد تا به فضای عبادت در ورودی بنا نزدیک شود.

یکپارچگی طرح پیشنهادی نقش خود را به عنوان یک مرکز فرهنگی و مذهبی در مقیاس منطقه ایفا می کند و در عین حال با بستر خود نیز در تعامل است.

در جستجوی مفهوم پروژه در تهران، این طرح یکی از اصول معماری ایرانی یعنی (سلسله مراتب) در کیفیت سازماندهی فضایی را آشکار نموده است.

با این روش لایه بندی فضاها، می توان رد پای سکانس های فضایی را در بناهای تاریخی خصوصا از نوع مذهبی آن دنبال کرد.

مقایسه بلوک های امروزی در یک شهر بزرگ با بلوک های ساختمانی فشرده که مسجد در آن قرار دارد و منطقه ای که مسجد با آن کار می کند، تیم طراحی را به چشم انداز جدیدی هدایت کرده که طرح پیشنهادی را در ارتباط با زندگی سنتی و مدرن قرار می دهد.

در درون محدودیت های مرزهای سایت، همسایگان و شکل گیری مسجد در ارتباط با نیازهای عملکردی یک چنین بنایی مانند تالار عبادت و فعالیت های جانبی، دسترسی ها و فضاهای جدا برای مردان و زنان و...در کنار معماری بومی شمال تهران باعث شد عناصر مسجد همچون مناره، صحن، حیاط و گنبد به گونه ای ادغام شوند که فضاهای کاملا جدید ایجاد کنند.

 فصلنامه معماری و طراحی داخلی "خانه و دفتركار" قصد دارد ، مسابقه ای تحت عنوان "معماری از نگاه دوربین " برگزار نماید.

هدف از برگزاری این مسابقه ، به تصویر كشیدن زوایای پنهان این هنر، از نگاه یك عكاس و معرفی بهتر و دقیق تر، این مهم به اقشار خاص و عام جامعه می‌باشد .

آثار برتر و انتخابی ضمن چاپ در شماره آتی فصلنامه خانه و دفتركار ، دز گالری ای كه هم زمان با همایشی مرتبط توسط این فصلنامه و به همراهی انجمن معماران و طراحان داخلی ایران برگزار خواهد ‌شد ، به نمایش درخواهد آمد.

لذا از شما عكاسان ، معماران و طراحان داخلی دعوت می‌گردد تا آثار خود را در زمینه دیتیل های معماری ، نماهای ساختمانی ، طراحی داخلی و چیدمان ، با رعایت شرایط ذیل ، جهت شركت در مسابقه ارسال نمایید.

 

شرایط شركت در مسابقه:

تحویل آثار:

نحوه ارسال:

عناوین مسابقه:

جوایز مسابقه:

مهلت ارسال عكس‌ها:

معماری مساجد

قسمت سوم

دکتر بهناز امين زاده گوهر ريزی

عضو هیئت علمی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

4 - ارتباط صحن با باغ های اسلامی

اهمیت نمادین آب در فرهنگ مردم خاورمیانه به قبل از دوره ی اسلامی باز می گردد . قرآن مجید تاکید بیشتری بر مرکزیت آب در حیات موجودات داشته؛ بهشت را به عنوان باغی که در زیر آن جوی هایی در جریان است توصیف می کند. علی رغم بهره گیری از آن در قالب آبنماها و فواره های کوچک در مساجد جامع عهد بنی امیه آثاری از آنها باقی نمانده است و قدیمی ترین نمونه ی باقی مانده در مسجد جامع سامره است. ارتباط حیاط با باغ در معماری اسلامی در قرون وسطی وقتی که استقرار آبنماه در مرکز حیاط با فرم های متفاوت مورد تاکید قرار می گیرد بسیار به یکدیگر نزدیک می شوند. مسجد قیروان که صحنی شامل فواره های و جویبارهایی برای عبور آب جاری داشته است از بهترین نمونه هاست. در تاکید بر ابعاد بصری و اهمیت آبنماهای مستقر در مرکز صحن ، سقفی روی آن بنا می شده است. در مسجد محمد پاشا در استامبول که توسط سینان معمار معروف دوره ی عثمانی در 1572میلادی طراحی شده است، سقف گنبدی آبنما، اولین عنصری از مسجد است که پس از طی کردن پله ها و رسیدن به حیاط مسجد که در طبقه اول قرار گرفته دید ناظر را به خود جلب می کند.

معماری مساجد

قسمت دوم

دکتر بهناز امين زاده گوهر ريزی

عضو هیئت علمی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

سنت پیشینه: استفاده از حیاط مرکزی در بین النهرین به زمان اوروک (2500– 3000 ق.م) بر می گردد. که به عنوان یک فرم کلی در احداث قصرها به کار می رفته است. قصر مسلیم در کیش متعلق به پادشاه سومری (بنا شده در حدود 26000 سال ق . م) یکی از قدیمی ترین نمونه های باقی مانده از حیاط مرکزی است. در قصرهای هخامنشیان نیز از حیاط های مرکزی استفاده می شده است حیاط مرکزی که قبل از اسلام به دلایل گوناگون مورد استفاده بوده در فرهنگ اسلام به عنوان بیانی از احساس مسلمین نسبت به فضا معنا یافته و چه از نظر کاربردی و چه از دید سمبلیک به اوج خود می رسد.

سير تحول در صحن مساجد

علی رغم دسته بندی هایی که در رابطه با معماری مساجد صورت گرفته است تقسیم بندی حیاط مساجد در معماری اسلامی و به طور مشخص سیر تاریخی و تنوعات بومی آن تقریباً بدون مطالعه مانده است. با این حال در ارتباط با موقعیت الگوی حیاط (صحن) نسبت به زمین مسجد صحن مساجد را می توان در دسته بندی زیر خلاصه کرد: