نام «موما» را حتماً شنيده‌اي، موما (MOMA) كه مخفف «موزه هنرهاي مدرن» به زبان انگليسي است، نام موزه‌اي است در نيويورك كه مهم‌ترين و معروف‌ترين مركز مربوط به هنر مدرن جهان است و در گسترش و پيشرفت اين هنر نقش بزرگي داشته است.

حالا مسئولان كشور هند تصميم گرفته‌اند چنين موزه‌اي را در كشور خودشان، در شهر كلكته، بسازند و نام آن را هم KMOMA  گذاشته‌اند. قرار است در اين موزه،‌ آثار مدرن هنرمندان هندي، از قرن 19 ميلادي تا به امروز، به نمايش در بيايند، بخش‌هايي هم در آن براي آثار هنري مدرن كشورهاي ديگر جهان پيش‌بيني شده است.

«بدون عنوان»، اثر «پارش مايتي»، هنرمند هندي. او در خلق اين اثر، هم از هنر مدرن تأثير گرفته، هم از هنر بومي هند. رنگ‌هاي پرشور و درخشان و ضرب‌قلم‌هاي ضخيم، شيوه كار هنرمند را به شيوه اي منحصر به فرد تبديل كرده.

نام «موما» را حتماً شنيده‌اي، موما (MOMA) كه مخفف «موزه هنرهاي مدرن» به زبان انگليسي است، نام موزه‌اي است در نيويورك كه مهم‌ترين و معروف‌ترين مركز مربوط به هنر مدرن جهان است و در گسترش و پيشرفت اين هنر نقش بزرگي داشته است.

حالا مسئولان كشور هند تصميم گرفته‌اند چنين موزه‌اي را در كشور خودشان، در شهر كلكته، بسازند و نام آن را هم KMOMA  گذاشته‌اند. قرار است در اين موزه،‌ آثار مدرن هنرمندان هندي، از قرن 19 ميلادي تا به امروز، به نمايش در بيايند، بخش‌هايي هم در آن براي آثار هنري مدرن كشورهاي ديگر جهان پيش‌بيني شده است.

«بدون عنوان»، اثر «پارش مايتي»، هنرمند هندي. او در خلق اين اثر، هم از هنر مدرن تأثير گرفته، هم از هنر بومي هند. رنگ‌هاي پرشور و درخشان و ضرب‌قلم‌هاي ضخيم، شيوه كار هنرمند را به شيوه اي منحصر به فرد تبديل كرده.

   مجموعه آثار اين موزه به تدريج جمع آوري مي‌شوند. داوطلب هايي از همه جاي دنيا، اين آثار، يا مخارج خريد آنها را به موزه اهدا مي‌كنند . موزه‌هاي مهم سراسر هند و چند تا از بهترين موزه‌هاي جهان هم در اين كار به موزه هنرهاي مدرن كلكته كمك مي‌كنند.

   خب، طبيعي است كه ساختمان چنين موزه‌اي بايد با آثاري كه قرار است در آن نگه داري شود، هماهنگي داشته باشد؛ يعني بايد ساختماني مدرن باشد كه خودش هم يك اثر هنري به شمار بيايد. براي همين مسئولان هند از بهترين هنرمندان معمار جهان فهرستي تهيه كردند. در اين فهرست نام معماران مشهوري چون «فرانك گِهري» و «ديويد آجايي» هم ديده مي‌شدند.

   در نهايت دو هنرمند معمار سوييسي براي انجام اين كار انتخاب شدند، «ژاك هرتزوگ» و «پي‌ير دو مرون». اين دو معمار هم‌سن، كه 30 سال است با هم كار مي‌كنند، از مشهورترين معماران جهانند و تا به حال به خاطر آثار زيبا و شگفت‌انگيزشان، جايزه‌هاي مهم جهاني گرفته‌اند؛ از جمله جايزه «پريتزكر» كه مهم‌ترين و بزرگ‌ترين جايزه جهاني در رشته معماري است. آنها اين جايزه را سال 2001 به خاطر مجموعه‌كارهايشان دريافت كردند. رئيس داوران اهداي اين جايزه گفته بودكه در تمام طول تاريخِ هنر معماري مشكل مي‌شود هنرمند ديگري را پيدا كرد كه براي طراحي ظاهر يك ساختمان تا اين حد قدرت تخيل، مهارت و استعداد به كار برده باشد.

طرح ساختمان «فيلارموني شيشه‌اي اِلبه» در هامبورگ آلمان

   از جمله ساختمان‌هاي مشهوري كه اين دو هنرمند معمار ساخته‌اند، موزه ملي هنرهاي مدرن بريتانيا، به نام «تِيت مدرن» است. آنها ساختمان قديمي يك كارخانه برق را در ساحل رودخانه «تيمز» لندن، كه 20 سال بود از آن استفاده نمي‌شد، بازسازي و به موزه‌اي مدرن تبديل كردند؛  مكاني كه حالا در آن، آثار مدرن هنرمندان همه جاي دنيا به نمايش در مي‌آيد و همه مشتاقند از آن ديدن كنند.

   اثر مشترك ديگر اين دو هنرمند «ورزشگاه ملي پكن» است كه امسال ساختمان آن كامل شده است.  اين ورزشگاه، بزرگ‌ترين ورزشگاه دوستدار محيط زيستي است كه تا به حال طراحي و ساخته شده. براي اين كه اين استاديوم 91 هزار نفر ي، سيستم تهويه هواي طبيعي داشته باشد، هرتزوگ و دومرون، در طراحي آن  از ساختار لانه پرنده‌ها الهام گرفتند. قرار است علاوه بر تعدادي از مسابقه‌هاي المپيك امسال، مراسم اختتاميه و افتتاحيه  هم در اين ورزشگاه برگزار شود.

«ورزشگاه ملي پكن»، بزرگ‌ترين ورزشگاه دوستدار محيط زيست جهان است

ساختمان مثلثي‌آبي‌رنگ «مركز اجتماعات عمومي بارسلونا»، آدم را به ياد اسفنجي مي‌اندازد كه از آب درياي مديترانه، از آبي آسمان، يا از تركيبي از هر دو، پر شده

   «آليانز آره‌نا»، ورزشگاه تيم فوتبال مونيخ، «مركز اجتماعات عمومي بارسلونا» در اسپانيا و... از شاهكارهاي ديگر اين دو هنرمند است.

   در حال حاضر هرتزوگ و دومرون، همزمان چند برنامه مهم معماري را در جاهاي مختلف دنيا پيش مي‌برند. يكي از آنها گسترش موزه مدرن تِيت بريتانيا و ساخت بخش دوم آن است.  اين بخش، با وجود اين كه بخشي فرعي به شمار مي‌آيد، به بزرگي بخش اصلي موزه است و قرار است تا سال 2012 كامل شود. يكي ديگر از اين برنامه‌ها، طراحي و ساخت تالار كنسرت «فيلارموني شيشه‌اي اِلبه» در هامبورگ آلمان است. هرتزوگ و دومرون، ساختمان آجري انباري قديمي در ساحل البه را بازسازي مي‌كنند و بالاي آن، سازه‌اي كريستالي مي‌سازند كه در آن تالارهاي بزرگ موسيقي جاي مي‌گيرند. در كنار اين تالارها، فضاهايي هم براي تالارهاي سخنراني و گردهمايي، فروشگاه‌، ‌هتل، مجموعه‌هاي ورزشي، پاركينگ و حتي بخش‌هاي  مسكوني ساخته خواهد شد.

طرح بخش دوم «تِيت مدرن»، موزه ملي هنرهاي مدرن بريتانيا

   حالا هرتزوگ و دومرون در كنار برنامه‌هاي ديگرشان، قرار است ساختمان موزه هنرهاي مدرن كلكته را هم شروع و آن را تا سال 2013 كامل و آماده كنند.

   شايد يكي از دليل‌هايي هم كه مسئولان هند اين دو هنرمند را انتخاب كرده‌اند، اين بوده كه آنها استعداد و توانايي‌هايشان را در ساخت ساختمان‌هايي كه از آنها استفاده هنري مي‌شود، نشان داده‌ و ثابت كرده‌اند.

   ساختمان موزه هنرهاي مدرن كلكته، حدود 50 ميليون دلار خرج دارد و دولت هند بخش‌عمده‌اي از اين بودجه را تأمين مي‌كند. «جامعه هنرمندان هند» هم تا به حال 830 هزار دلار را براي انجام اين كارهديه كرده است.